Emziren anne uyuz olursa?

Uyuz hastalığı (scabies), *Sarcoptes scabiei* adlı bir akarın deriye yerleşmesiyle oluşur ve yakın ten temasıyla bulaşır. Emziren bir annede görüldüğünde tedavi edilmezse bebeğe ve diğer aile bireylerine geçme riski yüksektir.

Kadınlar Kulübü gibi forumlarda sıkça karşılaşılan öneri: "Emzirirken krem sürmeyin, bebeğe geçer" şeklindedir. Ancak bu bilgi eksik ve yanlıştır.

Doğru ve güncel pediatrik yaklaşım şöyledir:

1. Tedavi Şarttır ve Güvenlidir: Emziren annede uyuz tedavisi yapılmazsa anne-bebek arasında sürekli bulaşma döngüsü oluşur (annenin tedavisi yok → bebeğe bulaşır → bebek anneden anneye geri bulaşır). Bu nedenle tedavi ertelenmemelidir.

2. Permetrin Krem (En Yaygın İlk Seçenek): %5 permetrin krem, emziren annelerde güvenli kabul edilir. Uygulama sırasında:

• Krem meme ucu ve areola (meme başı çevresi) dahil olmak üzere tüm vücuda sürülür.
• Ancak uygulama hemen emzirme öncesinde yapılmamalıdır. Kremi gece yatmadan sürüp sabah yıkamak idealdir. Arada geçen süre (en az 8-12 saat) emzirme ile kremin temasını keser.
• Sabah yıkandıktan sonra emzirme güvenle yapılabilir.

3. Bebek de Tedavi Edilmelidir: Annede uyuz varsa, bebekte henüz belirti olmasa bile (kaşıntı başlamamış olabilir) genellikle koruyucu tedavi önerilir. Bebeklerde de %5 permetrin krem güvenlidir (2 aydan büyük bebeklerde). Ancak doz ve uygulama şekli mutlaka bir pediatrist tarafından belirlenmelidir. Kendi başınıza bebeğe krem sürmeyin.

4. Oral İlaçlar: İvermektin gibi ağızdan alınan ilaçların emzirme döneminde kullanımı konusunda sınırlı veri vardır. Bu nedenle permetrin krem ilk tercihtir.

5. Çevre Temizliği: Uyuz akarları insan vücudu dışında 24-72 saat yaşayabilir. Bu nedenle:

• Yatak çarşafları, havlular, pijamalar 60°C'de yıkanmalıdır.
• Yıkanamayan eşyalar (oyuncak, fırça vb.) hava geçirmeyen bir poşette 3 gün bekletilmelidir.
• Evdeki tüm bireyler (belirti olmasa bile) aynı gün tedavi edilmelidir — "tedavi olan bir kişi" yeterli değildir; herkes aynı anda yapmazsa bulaşma devam eder.

Sonuç: Emziren anne uyuz olursa kesinlikle doktora gitmeli, permetrin krem reçetesi almalı ve yukarıdaki kurallara uymalıdır. Forumlardaki "krem sürmeyin" tavsiyeleri yanlıştır ve hastalığın yayılmasına neden olur. Tedavi bir hafta içinde kaşıntıyı büyük ölçüde azaltır; kaşıntının tamamen geçmesi 2-4 hafta sürebilir (ölü akarlara karşı gelişen alerjik reaksiyon nedeniyle). Kaşıntı 4 haftadan uzun sürerse tekrar doktora başvurulmalıdır.